Herstelgerichte Uitgebreide Leefstijlanamnese voor de Langdurige Psychiatrie

Een praktisch instrument voor de langdurige psychiatrie om samen met de patiënt leefstijl en herstelwensen in kaart te brengen, gebaseerd op de theorie van herstelgericht werken.

Download HULLP v2.1 (PDF)

Waarom aandacht voor leefstijl?

Een urgent probleem

Mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) hebben een aanzienlijk kortere levensverwachting dan de algemene bevolking (Erlangsen et al., 2017). Een belangrijke oorzaak hiervan is een ongezonde leefstijl (Swildens et al., 2024), vaak versterkt door bijwerkingen van psychofarmaca zoals gewichtstoename (Zorgstandaard Bijwerkingen, 2024).

Meer dan fysieke gezondheid

Aandacht voor leefstijl gaat niet alleen over het voorkomen van somatische klachten. Wetenschappelijk onderzoek toont steeds duidelijker aan dat een gezonde leefstijl (beweging, ritme, voeding) ook een direct positief effect heeft op het psychisch herstel en de ernst van de psychiatrische aandoening (Cahn et al., 2022).

De kloof tussen willen en doen

Onder zorgprofessionals heerst soms 'behandelpessimisme': het idee dat patiënten in de langdurige zorg niet willen veranderen. Onderzoek toont echter aan dat ruim 80% van de opgenomen patiënten wel degelijk openstaat voor hulp, maar hierbij actieve coaching nodig heeft (Van Meijel et al., 2020).

Kennis vs. Praktijk

Verpleegkundigen beschikken over de kennis om leefstijlinterventies toe te passen, maar deze wetenschappelijke kennis wordt niet altijd geïntegreerd in het dagelijks werk. Dit leidt tot een kloof tussen wetenschap en praktijk (Elzinga et al., 2024). De HULLP is ontwikkeld om precies deze brug te slaan.

De meerwaarde van de HULLP

Om de vertaalslag van theorie naar praktijk te maken, biedt de HULLP houvast.
Het is geen doel op zich, maar de sleutel om leefstijl concreet en bespreekbaar te maken.

🤝 Samen & Herstelgericht

Je vult de HULLP samen in en brengt de leefstijl in zeven thema's in beeld. Centraal staat de motivatie: we kijken naar wat de patiënt zelf wilt veranderen.

💬 Start de Dialoog

De HULLP is de ideale gespreksstarter. Door kritisch door te vragen krijg je een scherp beeld van de situatie én ontdek je haakjes om via motiverende gespreksvoering verandering in gang te zetten.

⚡ Efficiënte Samenvatting

De bevindingen landen op één overzichtelijk A4'tje. Dit maakt de HULLP een praktisch en efficiënt middel voor verslaglegging in het EPD en snelle afstemming tijdens BHP- en ZAG-besprekingen.

Hoe werkt de HULLP?

1. Voorbereiding

Lees de HULLP vooraf goed door en bekijk waarnaar gevraagd wordt. Vorm zelf alvast een beeld: op welk thema verwacht jij dat een leefstijlverbetering de patiënt zou kunnen helpen? Zo ga je goed voorbereid het gesprek in.

2. Tijd & Planning

Een volledige afname duurt gemiddeld 20 tot 30 minuten. Is de spanningsboog van je patiënt korter? Geen probleem. Je kan en mag de thema's verspreid over verschillende momenten bespreken.

3. Het Gesprek

Vul de HULLP samen in. Hanteer een open, nieuwsgierige en niet-oordelende houding. Alleen als de patiënt zich vrij en onbedreigd voelt, zal hij of zij eerlijk vertellen wat er speelt rondom voeding, gewoontes en middelengebruik.

4. Kritisch Doorvragen

Wees bedacht op sociaal wenselijke antwoorden. Toets je eigen observaties ("Ik zie dat...") en vraag door naar de intrinsieke motivatie: Wil de patiënt hierin veranderen, en wil hij/zij daar hulp bij?

5. Samenvatting & Borging

Na afloop vul je de samenvatting in. Dit overzicht kun je direct toevoegen aan het EPD en gebruiken voor snelle afstemming met behandelaren in het ZAG of tijdens de behandelplanbespreking.

Direct aan de slag?

Heb je de werkwijze doorgenomen en ben je klaar om het gesprek aan te gaan? Download de HULLP en gebruik hem direct in de praktijk.

Download HULLP v2.1 (PDF)

Bronnen